Τεχνολογία - Έρευνα - Τεχνητή Νοημοσύνη - Ρομποτική
Η Αξιολόγηση στην Εκπαίδευση και στη Δια Βίου Κατάρτιση-Επιμόρφωση
(Evaluation in Education and Evaluation in Lifelong Learning)
Πρόγραμμα Μεταπτυχιακών Σπουδών: Η Αξιολόγηση στην Εκπαίδευση και στη Δια Βίου Κατάρτιση
Τίτλος Μαθήματος: Τεχνολογία- Έρευνα -Τεχνητή Νοημοσύνη – Ρομποτική
Διδάσκων: Νικόλαος Φαχαντίδης, Καθηγητής, Τμήμα Εκπαιδευτικής και Κοινωνικής Πολιτικής, Πανεπιστήμιο Μακεδονίας
Σκοπός και Μαθησιακοί Στόχοι
Το μάθημα στοχεύει στην ανάπτυξη θεωρητικών γνώσεων και πρακτικών δεξιοτήτων που αφορούν την αξιοποίηση της Τεχνητής Νοημοσύνης, της ρομποτικής και συναφών τεχνολογιών στην εκπαιδευτική πράξη. Οι μεταπτυχιακοί φοιτητές/τριες θα διερευνήσουν τις έννοιες, τις εξελίξεις και τις εφαρμογές της Τεχνητής Νοημοσύνης, θα γνωρίσουν σύγχρονα εργαλεία και πλαίσια ψηφιακών δεξιοτήτων, και θα αναπτύξουν ικανότητες σχεδιασμού και εφαρμογής καινοτόμων διδακτικών πρακτικών με τη χρήση ρομποτικής, μικτής πραγματικότητας και ψηφιακών παιχνιδιών. Το μάθημα δίνει έμφαση στη σύνδεση θεωρίας και πράξης, ενισχύοντας την ικανότητα των φοιτητών/τριών να εφαρμόζουν τις γνώσεις τους σε πραγματικά εκπαιδευτικά περιβάλλοντα.
Με την ολοκλήρωση του μαθήματος οι φοιτητές/τριες θα είναι σε θέση να:
· Κατανοούν τις βασικές έννοιες, την ιστορική εξέλιξη και τις σύγχρονες μορφές της Τεχνητής Νοημοσύνης.
· Αναλύουν τις δυνατότητες και τους περιορισμούς της ΤΝ στη σχολική εκπαίδευση.
· Επιλέγουν και να εφαρμόζουν εργαλεία ΤΝ στη διδασκαλία και την αξιολόγηση μαθητών.
· Σχεδιάζουν και να υλοποιούν δραστηριότητες με χρήση εκπαιδευτικής και κοινωνικής ρομποτικής.
· Αξιοποιούν μικτή και επαυξημένη πραγματικότητα για ενίσχυση της μαθησιακής εμπειρίας.
· Ενσωματώνουν με παιδαγωγικά κατάλληλο τρόπο τα ψηφιακά παιχνίδια στη μαθησιακή διαδικασία.
· Συνδέουν τις πρακτικές τους με ευρωπαϊκά και διεθνή πλαίσια ψηφιακών ικανοτήτων (π.χ. DigCompEdu, UNESCO).
· Αναπτύσσουν κριτική στάση απέναντι σε ζητήματα δεοντολογίας, διαφάνειας και υπευθυνότητας κατά τη χρήση ΤΝ και ρομποτικής.
Θεματικές Ενότητες
· Εισαγωγή στην Τεχνητή Νοημοσύνη και τις Σύγχρονες Εφαρμογές της
· Συνεργασία Ανθρώπου–ΤΝ και Δεοντολογικές Διαστάσεις
· Ρομποτική στην Εκπαίδευση
· Μικτή Πραγματικότητα και Ψηφιακά Παιχνίδια στη Μάθηση
· Ψηφιακές Ικανότητες Εκπαιδευτικών και Μαθητών
· Μελλοντικές Τάσεις και Προοπτικές στην Εκπαίδευση με ΤΝ και Ρομποτική
Ενδεικτική Βιβλιογραφία
Αλιβίζος, Σ., Απόστολος, Κ., Σπανός, Δ., & Τζόρτζογλου, Φ. (2023). Τεχνητή Νοημοσύνη στην εκπαίδευση: Εργαλεία και η εφαρμογή τους στην τάξη. Αθήνα: Εκδόσεις Γρηγόρη.
Χατζηχριστοφής, Σ. (2021). Ενσωματώνοντας την Τεχνητή Νοημοσύνη στην Πρωτοβάθμια Εκπαίδευση. Ανοικτή Βιβλιοθήκη. Διαθέσιμο στο: https://www.openbook.gr/ensomatonontas-tin-techniti-noimosyni-stin-protovathmia-ekpaideysi/
Συλλογικό. (2019). Η ρομποτική στην εκπαίδευση (Ν. Φαχαντίδης & Ι. Λεύκος, μτφ. & επιμ.). Αθήνα: Εκδόσεις Κριτική. ISBN: 9789605864507.
Blackwelder, A., & Cowley, J. (2024). Future-ready teaching with AI. Thousand Oaks, CA: Corwin Press.
Wathall, J. C. (2024). AI-powered pedagogy: Redefining education. Singapore:Grift Publishing.
UNESCO. (n.d.). Artificial intelligence in education. UNESCO. Retrieved September, 2025, from https://www.unesco.org/en/digital-education/artificial-intelligence
Organisation for Economic Co-operation and Development (OECD). (n.d.). Artificial intelligence and education & skills. OECD. Retrieved September, 2025, from https://www.oecd.org/en/topics/sub-issues/artificial-intelligence-and-education-and-skills.html
Σύντομο Βιογραφικό Εισηγητή
Ο Νικόλαος Φαχαντίδης είναι Καθηγητής στο Τμήμα Εκπαιδευτικής και Κοινωνικής Πολιτικής του Πανεπιστημίου Μακεδονίας. Διευθύνει το μεταπτυχιακό πρόγραμμα «Επιστήμες της Αγωγής: Εφαρμογές ΤΠΕ στην Εκπαίδευση και Διά Βίου Μάθηση» και ίδρυσε την Ακαδημία Ρομποτικής του Πανεπιστημίου, ενώ έχει την επιστημονική ευθύνη του Εργαστηρίου Εφαρμογών Πληροφορικής και Ρομποτικής στην Εκπαίδευση και την Κοινωνία.
Η διδακτική του εμπειρία εκτείνεται σε προπτυχιακό και μεταπτυχιακό επίπεδο, με έμφαση στην εκπαιδευτική εφαρμογή των ΤΠΕ, τη ρομποτική, τον σχεδιασμό και την υλοποίηση εκπαιδευτικών κατασκευών, καθώς και την εισαγωγή του STEM στην εκπαιδευτική πράξη. Έχει διδάξει μαθήματα που συνδυάζουν την τεχνολογία με τις παιδαγωγικές επιστήμες, αξιοποιώντας διαθεματικές προσεγγίσεις.
Τα ερευνητικά του ενδιαφέροντα εστιάζουν στην εκπαιδευτική και κοινωνική ρομποτική, στις τεχνολογίες πληροφορικής στην εκπαίδευση, στον σχεδιασμό και
την αξιολόγηση εκπαιδευτικού λογισμικού, καθώς και στη διά βίου και άτυπη μάθηση. Έχει συγγράψει περισσότερα από 80 άρθρα σε επιστημονικά περιοδικά,
συνέδρια και συλλογικούς τόμους, ενώ έχει συμμετάσχει ως ερευνητής ή επιστημονικός υπεύθυνος σε πάνω από 25 ερευνητικά προγράμματα.
Το έργο του στη ρομποτική στην εκπαίδευση έχει λάβει διακρίσεις, όπως η τρίτη θέση στα IDA Design Awards το 2018 στο Λος Άντζελες για την ανάπτυξη εκπαιδευτικών ρομπότ στο STEM. Ανάμεσα στις σημαντικότερες δημιουργίες του συγκαταλέγεται το ρομπότ κοινωνικής αρωγής Daisy (Μαργαρίτα), ανεπτυγμένο για την ενίσχυση της κοινωνικής αλληλεπίδρασης και των δεξιοτήτων παιδιών με αυτισμό.
Ενδεικτικές δημοσιεύσεις
Tsirka, C., Velentza, AM. & Fachantidis, N. Touch in Human Social Robot Interaction: Systematic Literature Review with PRISMA Method. Int J of Soc Robotics (2025).
Velentza, A. M., Kefalouka, E., & Fachantidis, N. (2025). Socially assistive robot in sexual health: group and individual student-robot interaction activities promoting disclosure, learning and positive attitudes. International Journal of Social Robotics, 1-16.
Pasalidou, C., Lytridis, C., Tsinakos, A., & Fachantidis, N. (2025). Augmented Reality and Robotics in Education: A Literature Review. Computers in Human Behavior: Artificial Humans, 100157.
Tsiani, M., Lefkos, I., & Fachantidis, N. (2025). Perceptions of generative AI in education: Insights from undergraduate and master’s-level future teachers. Journal of Pedagogical Research, 9(2), 89-108.
Pliasa, S., Fachantidis, N., & Maragkou, P. (2020, December). Can children of typical development benefit from inclusion intervention with Daisy Robot-a socially assistive robot?. In Proceedings of the 9th international conference on software development and technologies for enhancing accessibility and fighting info-exclusion (pp. 235-240).
Pliasa, S., Velentza, A. M., & Fachantidis, N. (2021, February). The Socially Assistive Robot Daisy Promoting Social Inclusion of Children with ASD. In Educational Robotics International Conference (pp. 89-102). Cham: Springer International Publishing.
Pnevmatikos, D., Christodoulou, P., & Fachantidis, N. (2022). Designing a socially assistive robot for education through a participatory design approach: Pivotal principles for the developers. International Journal of Social Robotics, 14(3), 763-788.
ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ
Πέμπτη 9 Οκτωβρίου 2025 18:00-21:00
Θεματική ενότητα: Εισαγωγή στην Τεχνητή Νοημοσύνη: Έννοιες, ιστορική εξέλιξη
και βασικά μοντέλα
Πέμπτη 30 Οκτωβρίου 2025 18:00-21:00
Θεματική ενότητα: Σύγχρονες μορφές Τεχνητής Νοημοσύνης
και δυνατότητες εφαρμογής στην εκπαίδευση
Πέμπτη 13 Νοεμβρίου 2025 18:00-21:00
Θεματική ενότητα: Αλληλεπίδραση ανθρώπου–ΤΝ: συνεργασία,
διαφάνεια και δεοντολογία στη σχολική τάξη
Πέμπτη 4 Δεκεμβρίου 2025 18:00-21:00
Θεματική ενότητα: Εργαλεία ΤΝ για εκπαιδευτικούς:
εφαρμογές στην προετοιμασία μαθήματος και αξιολόγηση
Πέμπτη 15 Ιανουαρίου 2026 18:00-21:00
Θεματική ενότητα: Εργαλεία
ΤΝ για μαθητές: εξατομίκευση μάθησης, αξιοποίηση σε μαθήματα
Πέμπτη 5 Φεβρουαρίου 2026 18:00-21:00
Θεματική ενότητα: Μελέτες
περίπτωσης: επιτυχημένες εφαρμογές ΤΝ στη σχολική εκπαίδευση
Πέμπτη 26 Φεβρουαρίου 2026 18:00-21:00
Θεματική ενότητα: Εκπαιδευτική Ρομποτική: αρχές, εργαλεία
και εφαρμογές στη διδασκαλία και μάθηση.
Πέμπτη 19 Μαρτίου 2026 18:00-21:00
Θεματική ενότητα: Κοινωνική
Ρομποτική: ρόλος στην αλληλεπίδραση, στην ειδική αγωγή και στην ένταξη
Πέμπτη 23 Απριλίου 2026 18:00-21:00
Θεματική ενότητα: Σχεδιασμός και υλοποίηση δραστηριοτήτων
με ρομπότ στην εκπαίδευση
Πέμπτη 7 Μαΐου 2026 18:00-21:00
Θεματική ενότητα: Μικτή και Επαυξημένη Πραγματικότητα:
έννοιες, εργαλεία και εφαρμογές στην τάξη
Πέμπτη 28 Μαΐου 2026 18:00-21:00
Θεματική ενότητα: Μάθηση μέσω παιχνιδιών και σοβαρά
παιχνίδια με ενσωμάτωση ΤΝ
Πέμπτη 4 Ιουνίου 2026 18:00-21:00
Θεματική ενότητα: Πλαίσια ψηφιακών ικανοτήτων
εκπαιδευτικών (DigCompEdu, UNESCO, OECD)
Πέμπτη 11 Ιουνίου 2026 18:00-21:00